हे दृश्य पाहिलं आणि वाटलं लग्गेच टाकावं सावध पाऊल त्या छोट्या होडीत आणि मारावी वल्ही सपासप...
जावे क्षितीजावेरी आणि पहावे डोकावून खाली..पलिकडे आहे तरी काय...!!
भेटेल एखादा मत्स्यावतार आणि कळेल हे दशावतार कसे कसे प्रगट झाले....
नको...पण...त्यापेक्षा...
विचारावे ह्या पर्वताला..."आमचा हिमालय माहित आहे का तुला? नाही ? मग आमचा विन्ध्य? मेरू? लाडका सह्याद्री?
विचारावे ह्या जळाला..."आमचे मानसरोवर माहित आहे का तुला? नाही?
मग गंगाजल ? नर्मदेचा अवखळपणा ?
आणि..
त्यांची "नाही बुवा" अशी उत्तरे अपेक्षित होतीच.

मधुसूदन थत्ते
२४-०६-२०१३

आजचा दिवस मोठा भाग्याचा...

कन्येच्या नव्या इमारतीची वास्तुशांत असणे हे तर पवित्र असे कारण होतेच पण त्या निमित्ताने चार विद्वान वेद-शास्त्र पारंगत अशा पुरोहितांशी झालेला संवाद हे त्या भाग्याचा भाग आहे...

चारही जण नव्या पिढीचे आहेत...अस्खलित वाणी आणि वेधक अभिव्यक्ती हे त्यातल्या प्रमुख पुरोहितांचे वैशिष्ठ्य. 

त्यांच्यात कला भरभरून दिसली. मांडणी..मग ती वास्तूकलशाची, ग्रहमंडळाची किंवा पुण्याहवाचन मंचकाची असो...त्यात सुरेख कला दिसली...प्रत्येक विधीची माहिती मोठ्या आनंदाने आणि कुठेही अंध-श्रद्धेचा वासही नसावा अशी त्यांनी दिली...

"यज्ञात राक्षस विघ्न आणायचे" हे सांगितल्यावर..."अहो हे राक्षस कोण? आपलेच षड्रिपू..." अशी टिप्पणी करायला विसरले नाहीत.
पुढे ते म्हणाले...
"मंत्रोच्चाराने..ह्या यज्ञाच्या पसरलेल्या औदुंबर-समिधाच्या धुराने वास्तूवर चांगला परिणाम होतो हा अनुभव आहे..राहत्या माणसाना शांती-पुष्टी-तुष्टी मिळते हा अनुभव आहे..".

ह्याहीपेक्षा मला अतिशय भावले ते त्यांचे अभिजात गायनाचे पारंगत असणे....मध्ये दोन वेळा त्या प्रमुख पुरोहितांनी दहा-दहा मिनिटे गणेशाची आणि वास्तूपुरुषाची आराधना केली ती खास रागधारी गाण्याने...!!!

ही आजची पुरोहितांची नवी पिढी...अभिमान वाटावा असे आहेत हे विद्वत्जन....

म्हणूनच सुरुवातीलाच म्हंटले..."आजचा दिवस मोठा भाग्याचा"

 — 

का फटकारिसि सौदामिनी अवनीला तू ?
कोपली अशी का? काय मनी तव किंतु?

कापती थरथरा अधर धरणी चे देवी
तू मेघा भेदुनि कल्लोळा तव दावी 

ते मेघ त्वरे देती तुज करुनी वाट
गगन भेदी घन आक्रोषती सुसाट

ही सृष्टी चराचर भयकंपित मग झाली
ही प्रलयंकारी स्थिती सभोती झाली

(वीज निघाली अवनिकडे)
मधुसूदन थत्ते

ह्या आईच्या डोळ्यातले कौतुक बघा कसे ओसंडून वाहते आहे.... 
ही निरागस धिटुकली काय बरं सागत असावी आईला...
बघा कोणाकोणाला काय सुचतंय ते.

नगराज म्हणू की कुंभकर्ण निजलेला?
किती युगे पहुडला माहितही नच त्याला 

कलियुगात जर हा आत्ता जागा झाला
शोधील चहूकडे सोन्याच्या लंकेला..

ट्राम...
======

केवढे आकर्षण होते मला ट्रामचे..
खोदादाद सर्कल (म्हणजे दादर टी टी ) ते बोरीबंदर तिकिट एक आणा...(तेव्हा नवे पैसे नव्हते अस्तित्वात)

मी होतो तेरा वर्षांचा..जात असे ट्रामने कधीकधी शाळेत...ग्रांट रोडला...Lamington रोडला उतरायचं..पाच मिनिटावर Robert Money शाळा..

एकदा ट्रामच्या ड्रैव्हर च्या अगदी लगतच्या सीट वर होतो..फारशी काय..अजिबातच गर्दी नव्हती..

उठलो आणि त्या फेटा बांधलेल्या ड्रैव्हर चा शेजारी गेलो..

"मी राहू का इथे उभा जरा वेळ" अशी परवानगी मागितली..

काय मज्जा आली तेव्हा..!!

त्याच्या हातात एक लिवर होती..ती तो हलके ह्या त्या बाजूला फिरवून वेगावर नियंत्रण ठेवायचा (खूप पुढे कळले की त्यामुळे तो सिरीज मोटर चा current कमी जास्त करायचा.)

त्याच्या पायाखाली एक बटन होतं..ते दाबून ती टिंग टिंग अशी घंटी वाजवून मार्गावरल्या लोकांना सावध करायचा...काचा बिचा कुछ नही सगळा मोकळा व्यवहार..अन हा उभाच्या उभा..

रस्त्यावरचे लोकसुद्धा आरामात रस्ता क्रॉस करायचे...हे एवढे धूड येताय ह्याची त्यांना परवा नसायची..accident तसे नाही व्हायचे... .

मग stop आला की मी चालत्या ट्राम मधून उतरत असे..मला होती ती सवय...

बोरीबंदरला ट्राम पुन: परतायची..त्यासाठी कंडक्टर खाली उतरायचा...ट्राम च्या शिरावर एक लांब दांडी असायची. तिच्या टोकाला एक चाक..जे रस्त्यावर कायम तोरण बांधल्यागत खोदादाद सर्कल ते बोरीबंदर अशा असलेल्या केबल वर जाऊन बसायचे...circuit complete व्हायचे...

तर हा कंडक्टर ती लांब दांडी हाताने ओढून विरुद्ध दिशेला आणायचा...झाली reverse गतीची तयारी..

मग टिंग टिंग केलं की ड्रैव्हर माघारी खोदादाद सर्कलला जायला निघायचा,,

मित्रांनो असे होते आपल्या मुंबईच्या commuting चे साधे सोपे आणि स्वस्त रूप..

आज ट्राम हव्या होत्या नाही का? कलकत्त्याला आहेत ना अजून...

मधुसूदन थत्ते
११-०७-२०१४

तेव्हा आणि आज...

काळाने मलाच माझ्यापासून किती दूर न्यावे...!!!

पन्नास वर्षे हा पूल इथे असाच आहे...ते आभाळ...तेच आहे...मी मात्र तेव्हा दूर क्षितिजापार जाईन म्हणाले...
आज पण क्षिताजापार जाईन म्हणत्ये..

पण ..तेव्हाचे क्षितीज वेगळे होते...आजचे वेगळे आहे..

तेव्हाच्या क्षितिजाला ऐलतीर पण होते आणि पैलतीर पण होते

आजच्या क्षितिजाला फक्त पैलतीर आहे..

तेव्हा मी जमवत होते…हे..ते...आणखी तिकडचे..मग हा विचार...तो विचार..त्यापलिकडचा विचार..
पण
आज मी एक एक करत सोडून देते आहे...टाकून देत आहे...मोकळी मोकळी होत आहे...रिकामी होत आहे..

हो मनातले विचार सुद्धा काढून टाकत आहे...

आज ते जमतय...तेव्हा ते जमणं अशक्य होतं...

मधुसूदन थत्ते
१२-०७-२०१४